Tweede woning in box 3 in 2026: bijtelling eigen gebruik uitgelegd

Kort antwoord

Gebruik je in 2026 een tweede woning of andere onroerende zaak zelf, dan telt bij het werkelijke rendement in box 3 een bedrag voor dat eigen gebruik mee. Je mag kiezen tussen de economische huurwaarde en een vaste methode van 5,06% van de WOZ-waarde, naar rato van de dagen waarop de woning voor eigen gebruik beschikbaar was.

Deze regel speelt alleen wanneer je het werkelijke rendement doorgeeft. De Belastingdienst vergelijkt dat rendement met het forfaitaire rendement en gebruikt voor jou het voordeligste bedrag.

Wanneer geldt de bijtelling eigen gebruik?

De bijtelling kan gelden voor een tweede woning, vakantiewoning of andere onroerende zaak die je zelf gebruikt of beschikbaar houdt voor eigen gebruik. Het gaat niet alleen om dagen waarop je er daadwerkelijk verblijft. Ook een beschikbare maar leegstaande dag kan meetellen.

De bijtelling geldt niet voor dagen waarop de onroerende zaak:

• is verhuurd of verpacht;
• door bouw of verbouwing niet gebruikt kan worden;
• om een andere aantoonbare reden niet voor eigen gebruik beschikbaar is volgens de regels van de Belastingdienst.

Houd daarom per kalenderjaar bij welke dagen in welke categorie vallen.

Methode 1: economische huurwaarde

Je kunt de jaarlijkse economische huurwaarde gebruiken. Dat is de huur die onder normale omstandigheden voor een vergelijkbare woning zou kunnen worden gevraagd. Vergelijkbare verhuurde woningen of de Huurprijscheck kunnen helpen om die waarde te onderbouwen.

Deze methode kan aansluiten bij de feitelijke woning en locatie, maar vraagt ook om een verdedigbare waardering en documentatie.

Methode 2: 5,06% van de WOZ-waarde

Je mag ook kiezen voor 5,06% van de WOZ-waarde, vermenigvuldigd met het deel van het jaar waarin eigen gebruik mogelijk was. Voor 2026 gebruik je de WOZ-waarde met waardepeildatum 1 januari 2025.

De formule is:

5,06% × WOZ-waarde × dagen eigen gebruik / 365

Je mag per aangifte kiezen welke van de twee toegestane methoden je toepast. Bewaar de gegevens waarop de keuze en berekening zijn gebaseerd.

Rekenvoorbeeld

Stel dat de WOZ-waarde €300.000 is en de woning 240 dagen voor eigen gebruik beschikbaar was.

1. Jaarbedrag: 5,06% × €300.000 = €15.180.
2. Tijdsevenredig deel: €15.180 × 240 / 365 = ongeveer €9.982.

In dit vereenvoudigde voorbeeld is €9.982 de bijtelling voor eigen gebruik. Dit is nog niet de uiteindelijke box 3-belasting. Het bedrag wordt onderdeel van het totale werkelijke rendement, samen met andere inkomsten en waardeveranderingen.

Verhuur en eigen gebruik in hetzelfde jaar

Bij gemengd gebruik is een sluitende dagenadministratie belangrijk. Voor verhuurde dagen telt geen bijtelling eigen gebruik, maar ontvangen huur kan wel onderdeel zijn van het werkelijke rendement. Waardeveranderingen van de woning kunnen eveneens meetellen onder de huidige tegenbewijsregels.

Kosten zijn onder de huidige regels niet algemeen aftrekbaar. De Belastingdienst noemt uitzonderingen voor rente op een box 3-schuld en bepaalde investeringen die aantoonbaar in de WOZ-waarde zijn verwerkt.

Werkelijk rendement geldt voor je totale box 3-vermogen

Je kunt de vergelijking niet alleen voor de tweede woning maken. De Belastingdienst kijkt naar het werkelijke rendement over je totale box 3-vermogen. Rente, dividend, waardeveranderingen, schuldrente en het eigen gebruik van vastgoed komen in één totaal samen volgens de toepasselijke regels.

Bij werkelijk rendement geldt geen heffingsvrij vermogen. Is het totale werkelijke rendement negatief, dan wordt het voor dat jaar op nul gezet; onder de huidige tegenbewijsregeling kan het negatieve resultaat niet naar een ander jaar worden doorgeschoven.

Dit is niet hetzelfde als het voorgestelde stelsel voor 2028

De bijtelling voor 2026 hoort bij de huidige tegenbewijsregeling. Het wetsvoorstel voor 2028 kent een structureel systeem met andere regels voor kosten en verliesverrekening en een vermogenswinstbelasting voor vastgoed. Dat voorstel is nog niet definitief.

Praktische administratie

Bewaar ten minste:

• de WOZ-beschikking met de juiste waardepeildatum;
• verhuurcontracten en boekingsbevestigingen;
• een kalender met verhuur-, verbouwings- en eigengebruiksdagen;
• bewijs van een periode waarin de woning niet bruikbaar was;
• de onderbouwing van de economische huurwaarde als je die methode kiest;
• overzichten van huur, rente, schulden en waardeveranderingen.

Een berekening helpt om de twee uitkomsten te vergelijken, maar vervangt niet de bewijsstukken voor de aangifte.